เครือข่ายชาวบ้าน ‘ต้าน’ 8 โครงการรุนแรง
เรื่อง โสธิดา นุราช สำนักข่าวประชาธรรมจังหวัดพิจิตร
วานนี้ (23 กุมภาพันธ์ 2553) เวลาประมาณ 7.30 น. ประตู 4 ทำเนียบรัฐบาล ตรงข้ามสำนักงานป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ปปช.) เครือข่ายชาวบ้านกว่า 200 คน จากโครงการเหมืองแร่โปแตช จ.อุดรธานีและมหาสารคาม โครงการเหมืองแร่ทองคำ จ.พิจิตรและแพร่ โครงการโรงไฟฟ้า จ.สระบุรีและฉะเชิงเทรา โครงการโรงถลุงเหล็ก จ.ประจวบคีรีขันธร์ เป็นต้น ซึ่งเครือข่ายเหล่านี้ได้รับผลกระทบหรืออาจได้รับผลกระทบจากการประกอบกิจการของรัฐหรือกิจการของเอกชนที่ได้รับการอนุญาตจากรัฐ โดยได้รวมตัวกันเพื่อเรียกร้องและคัดค้านประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง โครงการหรือกิจกรรมเกี่ยวกับการอุตสาหกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง ฉบับที่คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบ 13 ต.ค. 2552 เนื่องด้วยว่า
1. ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมฉบับนี้ ออกโดยไม่มีกฎหมายใดให้อำนาจแก่กระทรวงอุตสาหกรรมในการออกประกาศกระทรวงฯ ฉบับนี้ จึงถือว่าประกาศกระทรวงฯ ฉบับนี้ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
2. ประกาศกระทรวงฉบับนี้ไม่ได้ตั้งอยู่บนเหตุผลและเจตนารมณ์ซึ่งจะคุ้มครองสิทธิในการอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดีของประชาชน เพราะการกำหนดประเภทโครงการรุนแรงนี้จะต้องอาศัยความรู้ทางวิชาการและการมีส่วนร่วมของประชาชน แต่กระทรวงอุตสาหกรรมไม่ได้ทำเช่นนั้น กลับออกประกาศกระทรวงฯ ออกมา ซึ่งทำให้ไม่ครอบคลุมในหลายโครงการ เช่น โครงการเหมืองแร่โปแตชในจังหวัดอุดรธานี โครงการโรงถลุงเหล็กในจังหวัประจวบคีรีขันธ์ โครงการโรงไฟฟ้าพลังงานก๊าซในจังหวัดสระบุรี โรงงานอุตสาหกรรมและโรงไฟฟ้าในจังหวัดระยอง และโครงการเหมืองทองคำในจังหวัดพิจิตร เป็นต้น
การกำหนดให้โครงการใดเป็นโครงการรุนแรงนั้น เป็นการเพิ่มขั้นตอนกระบวนการในการตรวจสอบ วินิจฉัยข้อเท็จจริง ก่อนการอนุมัติอนุญาต เพื่อให้ผู้ประกอบการโครงการต่างๆได้รู้สึกถึงภาระหน้าที่ ความรับผิดที่มีต่อประชาชนมากขึ้น คือ ถ้าโครงการหนึ่งถูกกำหนดให้เป็นโครงการรุนแรง จะต้องการการทำรายงานผลกระทบทางสุขภาพและต้องได้รับความเห็นจากองค์กรอิสระประกอบเพิ่มเติมขึ้นจากการทำรายงานผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและการรับฟังความคิดเห็น ของประชาชน
พร้อมกันนี้ เครือข่ายชาวบ้านยังได้คัดค้าน ร่าง พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติฉบับที่คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบ 13 ต.ค. 2552 กล่าวคือ ในร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ได้กำหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติเป็นผู้มีอำนาจกำหนดประเภทโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง ซึ่งเห็นว่าขัดกับเจตนารมณ์หลักของมาตรา 67 วรรคสอง ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยที่กำหนดให้มีการตั้งองค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อม
สำหรับข้อเสนอที่เครือข่ายชาวบ้านยื่นต่อนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีกระทรวงอุตสาหกรรม คือ
1. ให้รัฐบาลยกเลิกประกาศกระทรวง เรื่อง โครงการหรือกิจการเกี่ยวกับการอุตสาหกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง ทั้งด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ ฉบับวันที่ 14 กันยายน 2552 และไม่นำประกาศกระทรวงฯ ฉบับนี้ไปเป็นข้ออ้างในการอนุมัติ อนุญาตโครงการหรือกิจกรรมต่าง ๆ
2. ให้รัฐบาลยุติการเสนอร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม (ฉบับที่...) พ.ศ. ... (การกำหนดหลักเกณฑ์ในการพิจารณารายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมสำหรับโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง) เข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภา
3. ให้รัฐบาลเร่งดำเนินการนำร่างองค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ พ.ศ. ... ที่ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้รับจากคณะกรรมการศึกษาและยกร่างกฎหมายจัดตั้งองค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อมเข้าสู่การพิจารณาในคณะรัฐมนตรีเพื่อให้ความเห็นชอบและดำเนินการให้เป็นกฎหมายภายในสมัยประชุมนิติบัญญัติพระราชบัญญัติโดยเร่งด่วนต่อไป เพื่อจัดตั้งองค์กรอิสระด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพที่เป็นอิสระอย่างแท้จริงตามรัฐธรรมนูญมาตรา 67 วรรคสองต่อไป
พร้อมทั้งยื่นหนังสือคัดค้านฉบับนี้ต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ที่สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ศูนย์ราชการหลักสี่ เวลาประมาณ 14.00 น. อีกด้วย
รายนามเครือข่ายชาวบ้าน
เครือข่ายอนุรักษ์วิถีเกษตรกรรม จังหวัดสระบุรี คัดค้านโครงการโรงไฟฟ้าหนองแซง
กลุ่มอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบ้านกรูด
ตัวแทนชาวบ้านผู้คัดค้านโครงการโรงไฟฟ้าพลังงานสยามของบริษัท สยามเอนเนอร์จี จำกัด
กลุ่มรักษ์ท้องถิ่นบ่อน
กลุ่มอนุรักษ์แม่รำพึง
กลุ่มอนุรักษ์ทับสะแก
กลุ่มรักบ้านเกิดอ่าวน้อย
กลุ่มอนุรักษ์กุยบุรี สามร้อยยอด
เครือข่ายติดตามผลกระทบโครงการโรงไฟฟ้าถ่านหิน ต.เขาหินซ้อน จ.ฉะเชิงเทรา
เครือข่ายประชาชนภาคตะวันออก
เครือข่ายผลกระทบนโยบายสาธารณะนครศรีธรรมราช
กลุ่มศึกษาการพัฒนานิคมอุตสาหกรรมปิโตรเคมี นครศรีธรรมราช
ชุมชนเครือข่ายผู้รักษ์ลุ่มแม่น้ำนครนายก
กลุ่มศึกษาและรณรงค์มลภาวะอุตสาหกรรม
เครือข่ายผู้ได้รับผลกระทบจากการทำเหมืองแร่ทองคำ 3 จังหวัด พิจิตร เพชรบูรณ์ พิษณุโลก
กลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอุดรธานี
กลุ่มอนุรักษ์และฟื้นฟูลุ่มน้ำลำพะเนียง
คณะกรรมการผู้ได้รับผลกระทบจากแนวสายส่งไฟฟ้าแรงสูง จังหวัดอุดรธานี
เครือข่ายผู้ได้รับผลกระทบจากนิคมอุตสาหกรรมหนองแค จ.สระบุรี
