When the Wind Blows
เช้าวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2488 เครื่องบินบี-29 และฝูงบินคุ้มกันของสหรัฐอเมริกาทิ้งระเบิดนิวเคลียร์นาม “ลิตเติ้ลบอย” ที่เมืองฮิโรชิมา ประเทศญี่ปุ่น การทิ้งระเบิดที่หมายดับความอหังการของญี่ปุ่นในครั้งนั้น คร่าชีวิตผู้คนไปในทันทีราว 90,000 คน
สามวันถัดมา ระเบิดนิวเคลียร์อีกลูกหนึ่งนาม “แฟตแมน” ถูกทิ้งที่เมืองนางาซากิ เพื่อตอกย้ำความพ่ายแพ้อย่างสิ้นเชิงให้แก่ญี่ปุ่น การทิ้งระเบิดครั้งนี้สังหารผู้คนไปในทันทีอีกประมาณ 60,000 คน
นอกจากการเสียชีวิตของคนในเหตุการณ์ทิ้งระเบิดทั้งสองครั้งแล้ว ยังมีผู้ที่ล้มป่วยจากธุลีกัมมันตภาพรังสีอีกเป็นจำนวนมาก ซึ่งทยอยกันล้มตายเรื่อยมาตราบจนปัจจุบัน รวมผู้เสียชีวิตแล้วกว่าสี่แสนคน แน่นอนว่าระเบิดปรมาณูสองลูกดังกล่าว ได้กลายมาเป้นตำนานเล่าขานถึงความโหดร้ายของสงครามนิวเคลียร์ในรูปแบบต่างๆ ไม่เว้นแม้แต่ภาพยนตร์การ์ตูน
When the Wind Blows เป็นหนังการ์ตูนที่สะท้อนถึงพิษภัยของสงครามนิวเคลียร์ โดยเล่าเรื่องผ่านเจมส์และฮิลด้า บล็อกส์ สองตายายที่ใช้ชีวิตบั้นปลายอย่างสุขสงบในชนบทแห่งหนึ่ง หนังเรื่องนี้ดัดแปลงจากหนังสือการ์ตูนสัญชาติอังกฤษของเรย์มอนด์ บริกส์ ซึ่งได้รับการตีพิมพ์ในปี 2525 และกำกับโดยจิมมี่ ที. มูรากามิ ชาวอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่น ผู้ซึ่งสูญเสียญาติคนหนึ่งของตนไปเพราะการทิ้งระเบิดปรมาณูที่เมืองนางาซากิด้วยเช่นกัน
การ์ตูนเปิดเรื่องด้วยเพลง When the Wind Blows ของเดวิด โบวี่ พร้อมกับการเดินทางกลับบ้านของเจมส์ภายหลังจากอ่านหนังสือพิมพ์ที่ห้องสมุดในเมือง เจมส์นำข่าวสงครามที่เกิดขึ้นมาบอกแก่ภรรยา แต่ฮิลด้ากลับไม่ได้กังวลใจอะไรนัก เธอยังคงวุ่นวายทำงานบ้านของตนต่อไป ในขณะที่เจมส์รู้ว่าสงครามครั้งนี้รุนแรงกว่าทุกครั้งที่ผ่านมา เพราะมันคือสงครามนิวเคลียร์ อย่างไรก็ตาม เขาก็นึกภาพไม่ออกเลยว่ามันคืออะไร มีความร้ายกาจเพียงใด สิ่งที่เขาพอจะกระทำได้ในภาวะฉุกเฉินเช่นนี้คือ ปฏิบัติทุกสิ่งตามคู่มือเอาชีวิตรอดในยามสงครามนิวเคลียร์ที่รัฐบาลแจก ซึ่งการ์ตูนก็เสียดเย้ยรัฐประเทศด้วยคำแนะนำที่ฟังดูแล้วน่าตลกขบขัน เช่นให้เตรียมถุงกระดาษสีน้ำตาลขนาดใหญ่ไว้ เพื่อใช้สวมร่างในช่วงเวลาที่เกิดระเบิดนิวเคลียร์ ซึ่งทั้งเจมส์และฮิลด้าต่างก็ไม่แน่ใจว่ามันมีประโยชน์อะไร ถึงอย่างนั้นเจมส์ก็บอกกับฮิลด้าว่า มันเป็นสิ่งที่ถูกต้อง เพราะเป็นคำแนะนำของรัฐบาล
เมื่อสายลมพัดผ่านและสงครามนิวเคลียร์จบลง สองสามีภรรยาออกจากที่หลบภัย หวังใช้ชีวิตตามปกติ ทว่าสภาพแวดล้อมของทุกอย่างก็เปลี่ยนแปลงไปหมด สาธารณูปโภคถูกตัดขาด ไม่มีข่าวสารทางวิทยุหรือโทรทัศน์ ไร้เสียงนกร้อง ต้นไม้ดอกไม้แห้งตาย สิ่งต่างๆ เหลือเพียงซากปรักหักพัง ขณะที่สุขภาพของเจมส์และฮิลด้าก็เริ่มทรุดโทรมลง ซึ่งในท้ายที่สุด ทั้งสองก็ตัดสินใจกลับเข้าไปอยู่ในถุงกระดาษสีน้ำตาลใบใหญ่อีกครั้ง โดยหวังเพียงว่าทุกสิ่งทุกอย่างจะหวนกลับมาเหมือนเดิม
หนังเรื่องนี้ออกฉายในปี 2529 (ซึ่งเป็นปีเดียวกับที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์เชอร์โนบิลในยูเครนเกิดอุบัติเหตุ) หรือ 41 ปีหลังจากสหรัฐอเมริกาใช้ระเบิดปรมาณูถล่มญี่ปุ่น แต่การทดลองและพัฒนาระเบิดนิวเคลียร์ก็ยังคงมีอยู่จวบกระทั่งปัจจุบัน ฤาโศกนาฏกรรมในครั้งนั้นจะเป็นเพียงสายลมที่พัดผ่าน ไม่ได้หวนสู่ห้วงสำนึกของมนุษย์เลย
เรื่อง เสมอชน ธนพัธ
พิมพ์หน้านี้